De Onderneming

In 1858 werd in Vierhuizen een achtkante stellingmolen gebouwd ter vervanging van een kleine grondzeiler. Volgens een sluitsteen in de molen is hij gebouwd voor J.J. Loots en G.R. Bolts. De molen heeft een vlucht van 19,40 meter en de hoogte van de stelling is 7,80 meter.
De Onderneming is een korenmolen, en heeft nooit een pelfunctie gehad.

Een kleinzoon van de eerste eigenaar, Jacob Loots, vroeg een sloopvergunning aan omdat de molen erg vervallen was. Hij kreeg de vergunning in 1952, maar van sloop kwam het (gelukkig) niet. In 1956 kocht L.M. Knol de molen voor 27.000 gulden en behoedde het dorp voor verlies van de molen. Ook verrichte hij enkele hoognodige reparaties.

Reddingsplan

Knol richtte de ‘Vereniging de Vierhuister Molen’ op, met als voorzitter H. Mansholt. Het doel van de vereniging was om de molen te restaureren. De restauratie werd uitgevoerd door molenmaker Bremer uit Adorp. In 1972 was de molen hersteld, maar de vereniging was door de duurder uitgevallen restauratie in grote financiële problemen gekomen. Een financiering met rente bood voorlopig uitkomst, maar uiteindelijk was er een tekort van zo’n 25.000 gulden. Er werd uiteindelijk een reddingsplan opgesteld: de gemeente Ulrum voerde enkele reparaties uit zoals een plein rond de molen en een schilderbeurt van de Onderneming.
Daarnaast werden extra inkomsten gehaald uit toeristische activiteiten zoals het bakken van poffertjes en pannenkoeken met meel van de molen. Het meel werd gemalen door de gepensioneerde beroepsmolenaar O. Nienhuis uit Zoutkamp.

Toen de molen opgeknapt was, kwam hij in gebruik als lesmolen. Vanaf 1971 tot 2001 heeft molenaar Bernard Dijk meer dan zeventig vrijwilligers het molenaarsberoep aangeleerd. Ook cabaretier Herman Finkers schijnt les van Dijk te hebben gehad, maar Finkers heeft zijn opleiding niet voltooid.

In 1978 is de molen voor een gulden overgedragen aan de Stichting Groninger Molen. De molen is sinds het overlijden van Dijk in 2001 geen lesmolen meer, maar de Onderneming draait nog altijd. Sinds 2007 is de molen in bezit van Het Groninger Landschap.