In 't kort | Hoe komt u bij Zeldenrust | Activiteitenagenda

De molen Zeldenrust is al ruim anderhalve eeuw niet weg te denken uit het dorpsgezicht van Westerwijtwerd. Gekoesterd door eigenaars en omwonenden overleefde hij de stormen van de tijd. Na een periode van stilstand en verval heeft een groep liefhebbers de molen weer aan het draaien gekregen.

Zeldenrust werd in 1841 gebouwd in opdracht van korenschipper Ebel Tjark Ebels. Al een jaar later nam Jan Fridus Ritsema uit Kantens de molen over. Veel plezier zou hij er niet van hebben. In 1844 brandde de molen af. Hij werd herbouwd, al is niet helemaal duidelijk in welk jaar. Vast staat wel dat Zeldenrust in 1856 in handen kwam van de familie Hazekamp. Deze familie hield de molen 140 jaar in bezit, met een onderbreking van 10 jaar. De generaties die in de molen woonden en gewerkt, drukten er letterlijk hun stempel op. Bij iedere bijzondere gebeurtenis werd een jaartal in één van de balken gekrast. De familie Hazekamp heeft het niet breed gehad. Maar met toewijding en improvisatietalent hielden ze Zeldenrust in bedrijf. Vaak werden onderdelen van andere, gesloopte molens gebruikt voor renovaties. Ook die sporen zijn her en der te zien.

Stellingmolens en grondzeilers
Zeldenrust is een achtkante stellingmolen. De stelling is de houten omloop bovenop een (doorgaans) stenen onderbouw. Stellingmolens zijn daardoor tot wel 12 meter hoger dan grondzeilers. Grondzeilers zijn molens waarvan de wieken bijna de grond raken. Stellingmolens vind je meestal in de bebouwde kom. Daar is immers meer hoogte nodig om genoeg wind te vangen. Grondzeilers staan in het open veld.

Eet smakelijk!
Tot de opkomst van aardappel en tarwebrood bestond het volksvoedsel eeuwenlang hoofdzakelijk uit roggebrood en gortebrij. Vandaar dat veel molens waren ingericht om niet alleen koren tot meel te malen, maar ook om gerst tot gort te pellen. In een pelmolen wordt het harde vliesje van de gerstekorrel geraspt, door ze met grote kracht langs een pelblik te blazen. In Groningen werd veel gerst verbouwd. Niet voor niets staat de enige gortproduktiefabriek van Nederland (Offringa) nog steeds in de provincie.