Luchtwachttoren 7O1

Bekijk alle Erfgoed

Luchtwachttoren 7O1

Herinnering aan de Koude Oorlog

 

Tijdens de Koude Oorlog speurden vrijwilligers van het Korps Luchtwachtdienst (KLD) op deze militaire uitkijktoren het luchtruim af. Ze keken uit naar vijandige Russische vliegtuigen die lager vlogen dan de radar kon waarnemen. De luchtwachttoren maakte deel uit van een semi-geheim netwerk van 276 uitkijkposten dat tussen 1951 en 1956 verspreid over het land werd aangelegd.

Raatbouw
De luchtwachttoren is in 1955 gebouwd volgens het raatbouw-systeem: een open constructie van betonnen prefab-elementen. Architect Marten Zwaagstra ontwierp de toren in opdracht van het Ministerie van Oorlog en N.V. Schokbeton leverde de raatelementen. De officiële postnaam van deze toren is 7O1 Den Hoorn, in meldingstaal ‘Otto 1’. Door wijziging in de planning is de post echter bij Warfhuizen gebouwd en niet bij Wehe-Den Hoorn. De toren vormde een driehoek (kring) met de  inmiddels gesloopte toren in Warffum (7O2) en de gehalveerde toren in Bedum (7O3).

Luchtwachters
Op het open platform van de torens keken luchtwachters met behulp van een kijker en op het gehoor uit naar vliegtuigen. Richting en afstand bepaalden ze met het luchtwachtinstrument. De luchtwachters waren mannelijke vrijwilligers uit de regio die opgeleid waren om vliegtuigen te herkennen aan de hand van silhouet en geluid. In bioscopen werden zelfs wedstrijden gehouden!

Luchtwachtcentrum
De luchtwachters meldden de gespotte vliegtuigen per telefoon aan het luchtwachtcentrum van luchtwachtgroep 7 in Groningen. Dat stond in verbinding met het landelijke militaire hoofdkwartier van de luchtverdediging in Driebergen. Daar werd beslist over inzetten van gevechtsvliegtuigen en luchtdoelartillerie en waarschuwen van de Bescherming bevolking (BB). Gelukkig kwam het niet zo ver, het bleef bij oefenen.

Opheffing
Al na twaalf jaar kwam aan het spotten van vliegtuigen vanaf de toren een einde. Steeds snellere vliegtuigen en verbeterde radar maakten het via oog en oor volgen van vliegtuigen nutteloos. In 1968 is het KLD opgeheven. Luchtwachttoren 7O1 verloor zijn militaire functie, maar bleef overeind.

 

Luchtwachttoren

Gered
Pek van Andel kocht in 1974 de toren voor 100 gulden met het idee om er te wonen en er een zelfvoorzienende woning van te maken. Nadat bleek dat dit niet haalbaar was, heeft hij zich ten doel gesteld om de toren te behouden voor de toekomst en heeft hierin samengewerkt met stichting Luchtwachttoren 7O1 Warfhuizen. De toren is in 2016 overgedragen aan Het Groninger Landschap.

Landmark

De toren van ruim 15 meter hoog is nu één van de negentien nog bestaande luchtwachttorens in Nederland en vormt een opvallend landmark in het eeuwenoude wierdenlandschap. Het Groninger Landschap heeft bij de restauratie in 2017 verdwenen interieurdelen teruggebracht, zoals het luchtwachtinstrument en het meubilair in de schuilnis.

Het Groninger Landschap Luchtwachttoren overname

Met dank aan
Met steun van vele fondsen, particulieren en bedrijven kon deze restauratie en herinrichting van de toren plaatsvinden.

Het Groninger Landschap is zeer verheugd  dat – dankzij deze samenwerking – dit militair erfgoed behouden is gebleven en dat Luchtwachttoren 7O1 nog steeds een opvallend landmark in het eeuwenoude wierdenlandschap is.

De restauratie is mogelijk gemaakt door bijdragen van:
Provincie Groningen, Prins Bernhard Cultuurfonds, Het Blauwe Kleifonds, Leefbaarheidsfonds NAM en J.B. Scholtenfonds.

 

360 graden

Benieuwd hoe de luchtwachttoren eruit ziet
klik hier voor een virtuele tour door Luchtwachttoren 7O1 en neem een kijkje.

Openstelling toren
Vrijwilligers van Het Groninger Landschap zullen met ingang van voorjaar 2018 de toren openstellen voor geïnteresseerden. Bezoekers kunnen de toren beklimmen, plaatsnemen in de schuilnis, met de verrekijker het luchtruim afspeuren en de positie van passerende vliegtuigen bepalen met behulp van het luchtwachtinstrument.

Uit oogpunt van veiligheid is Luchtwachttoren 7O1 alleen onder begeleiding te bezoeken.