Europees burgerinitiatief wil één miljoen handtekeningen voor Rechten van de Natuur
Vanaf 13 oktober kunnen inwoners van de Europese Unie hun steun uitspreken voor het Europese burgerinitiatief Rights for Nature. Het initiatief wil één miljoen handtekeningen verzamelen om de Europese Commissie formeel onderzoek te laten doen naar Rechten van de Natuur in Europese wetgeving. Stichting Rechten van de Natuur voert de campagne in Nederland.
Hoe zorgen we ervoor dat de belangen van ecosystemen vanaf het begin worden meegewogen in beleid en besluitvorming? Vanaf vandaag kunnen burgers in de Europese Unie hun handtekening zetten onder het Europese burgerinitiatief Rights for Nature: Empower Citizens to Represent and Protect Ecosystems.
Het initiatief vraagt de Europese Commissie om Rechten van de Natuur in Europees recht te erkennen, bijvoorbeeld door nieuwe Europese regels vast te stellen die ecosystemen een eigen juridische positie en rechten geven. Het gaat onder meer om het recht om te bestaan, zich te herstellen en natuurlijke processen in stand te houden. Ook moeten burgers en gemeenschappen de mogelijkheid krijgen om voor die rechten op te komen.
Natuur als rechtssubject
In het huidige Europese rechtssysteem hebben ecosystemen meestal geen eigen juridische positie. Besluiten over natuur worden genomen vanuit menselijke belangen en binnen de grenzen die bestaande wetgeving stelt. Binnen die kaders kan schade aan natuur worden toegestaan en kunnen de gevolgen van verschillende ingrepen voor een ecosysteem zich opstapelen. Met Rechten van de Natuur krijgt het ecosysteem zelf een juridische positie en kunnen zijn belangen vanaf het begin worden meegewogen, zodat mogelijke gevolgen voor het ecosysteem al vóór een besluit in beeld komen.
“Rechten van de Natuur veranderen de positie van natuur in ons recht. Een rivier of bos is dan niet alleen iets waarover wij besluiten, maar heeft eigen rechten waarvoor iemand kan opkomen. Dat maakt het mogelijk om bij besluiten vanaf het begin te kijken naar wat een ecosysteem nodig heeft om gezond en veerkrachtig te blijven. Zo gaan we van besluiten over de natuur naar besluiten mét de natuur,” zegt Jessica den Outer, directeur van Stichting Rechten van de Natuur.
Europese beweging
Het Rights for Nature-initiatief ontstond vanuit de Duitse organisatie Rechte der Natur e.V. en groeide uit tot een Europese samenwerking. Inmiddels wordt het initiatief gedragen door een coalitie uit zestien EU-lidstaten, met de ambitie om in alle 27 lidstaten campagne te voeren. Juristen, milieuorganisaties, wetenschappers, kunstenaars en lokale Rechten van de Natuur-initiatieven werken daarin samen.
Stichting Rechten van de Natuur is partner van de campagne en zet zich in Nederland in om mensen bij de Europese beweging te betrekken. “Op veel plekken in Europa werken mensen al aan Rechten van de Natuur, vanuit hun eigen landschap en juridische en politieke context. Door die initiatieven nu te verbinden, kunnen we gezamenlijk werken aan erkenning op Europees niveau,” aldus Den Outer.
Eén miljoen handtekeningen
De Europese Commissie registreerde het burgerinitiatief op 19 mei 2026. De initiatiefnemers hebben vanaf 13 oktober twaalf maanden om één miljoen geldige handtekeningen te verzamelen, waarbij in minimaal zeven EU-lidstaten een vastgesteld minimumaantal moet worden gehaald.
Als dat lukt, moet de Europese Commissie het initiatief formeel behandelen en aangeven welke actie zij wil ondernemen.
Het Europese burgerinitiatief Rights for Nature kan vanaf 13 oktober worden ondertekend via de officiële website van de Europese Commissie.
Relevante links
