Historische fruitrassen: levend erfgoed in het Groninger landschap

Verspreid over de terreinen van Het Groninger Landschap groeien honderden fruitbomen, waaronder bijzondere oude rassen die nauw verbonden zijn met de geschiedenis van Groningen. Uit een recente inventarisatie blijkt dat maar liefst 72% van de fruitbomen behoort tot de waardevolle historische Groninger en Noordelijke fruitrassen. Een mooi resultaat voor het behoud van dit levende erfgoed.

Op onze historische erven, in tuinen, boomgaarden en op andere locaties staan in totaal 428 fruitbomen, verdeeld over 198 verschillende rassen. Van 89% van de bomen is inmiddels vastgesteld om welk ras het gaat. Dat blijkt uit het doorlopende onderzoek van Harry van der Laan, die de fruitbomen inventariseert en hun kwaliteit en vitaliteit beoordeelt.

Bijzondere fruitrassen behouden

Oude fruitrassen vertellen iets over de geschiedenis van het Groninger landschap. Ze herinneren aan de tijd waarin fruitbomen een vanzelfsprekend onderdeel waren van boerenerven, borgtuinen en andere historische plekken.

Van de 428 onderzochte fruitbomen behoren er 308 tot de historische Groninger en Noordelijke rassen. Denk bijvoorbeeld aan de Groninger Kroon, Zoete Kroon, Reinette van Ekenstein en Winschoter Glorie. De Groninger Kroon is met 28 bomen het meest voorkomende ras op onze terreinen.

Naast deze bekende namen zijn er nog veel andere, soms zeldzame fruitrassen aanwezig. Juist die diversiteit maakt deze historische fruitcollectie waardevol.

Boomgaard Landgoed Ennemaborg, Midwolda
Boomgaard Oldenzijl, Winsum

Ruimte voor de toekomst

Het onderzoek richt zich niet alleen op het in kaart brengen van de aanwezige fruitbomen. Ook wordt gekeken naar de gezondheid van de bomen en de mogelijkheden om bestaande aanplant te behouden, te herstellen of uit te breiden. Bij nieuwe aanplant krijgen historische Groninger en Noordelijke fruitrassen voorrang.

In 2026 zijn twee nieuwe locaties aan de inventarisatie toegevoegd: de boerderij in Groot Wetsinge en arboretum De Oertocht in Niebert. Bij De Oertocht staan tien appelbomen waarvan het ras nog moet worden vastgesteld.

Levend erfgoed voor volgende generaties

Met het behoud en de ontwikkeling van onze historische fruitcollectie zorgen we ervoor dat bijzondere fruitrassen niet verloren gaan. Tegelijkertijd versterken we het historische karakter van onze terreinen en maken we dit erfgoed zichtbaar voor bezoekers.

Zo blijven deze fruitbomen een waardevol onderdeel van het landschap, en vertellen ze het verhaal van de Groninger geschiedenis. Een levend erfgoed dat we graag doorgeven aan volgende generaties.