Zuidlaardermeer

Het Zuidlaardermeer is op natuurlijke wijze ontstaan. In de middeleeuwen was het gebied een groot veenmoeras, doorsneden door de brede loop van de rivier de Hunze. In de 12e of 13e eeuw ontstond het meer, waarschijnlijk als gevolg van een verstopping in de Hunze. De afwatering van de Hunze in noordelijke richting werd verhinderd door moerasvegetatie en de aangroei van broekbos, voornamelijk elzen die goed bestand zijn tegen veel water. Het water uit Drenthe hoopte zich op in het lage deel van het rivierdal, tegen de Hondsrug. Het bestaande veenmoeras liep onder water en het veen werd door de stroming van de rivier losgeslagen. Mogelijk droegen de vele watersnoodrampen en stormvloeden in de Middeleeuwen verder bij aan de vorming van het meer.
In 2006 vonden archeologen op de bodem van het meer een oude moerasweg met een voorde, een doorwaadbare plaats. Deze weg liep van Plankensloot naar een onbekende eindbestemming. De weg is naar schatting aangelegd tussen de jaren 600 en 1000.

Het Zuidlaardermeer is circa 540 hectare groot en is gemiddeld nog geen meter diep. De oevers worden gevormd door ongeveer 120 hectare rietlanden en hier en daar wat wilgen en (elzen)broekbos.